روز بر شب عاشق است : همچنين روز حقيقى و معنوى ، چون اسماء الله بر اعيان ثابتات و وجود بر ماهيّات ، و بالعكس در هر دو مقام . سايهء معشوق بر عاشق اگر افتد چه باك ما به او محتاج بوديم او به ما مشتاق بود و همچنين روز و شب ارواح و اجساد و صور و مواد . ( ( 2677 ) ) نيستشان از جستجو يك لحظه ايست * از پى همشان يكى دم ايست نيست ن 1173 9 - ك 392 2 از جستجو : اين جستجو صحيح است نى گفتگو . ( ( 2678 ) ) اين گرفته پاى آن ، آن گوش اين * اين بر آن مدهوش و آن مدهوش اين ن 1173 10 - ك 392 2 اين گرفته : اشارت است به آن كه حركات و تنزّلات و ترقّيات دورى است . چنان كه در اصل ليلة القدر سلسلهء نزوليه و يوم القيامة سلسلهء عروجيّه * ( « يُكَوِّرُ اَللَّيْلَ عَلَى اَلنَّهارِ وَيُكَوِّرُ اَلنَّهارَ عَلَى اَللَّيْلِ » 39 : 5 ( 1 ) . ( ( 2683 ) ) آن يكيى نه كه عقلش فهم كرد * فهم اين موقوف شد بر مرگ مرد ن 1173 15 - ك 392 5 آن يكيى نه : و منظور فى الجمله براى اين آن است كه ميان محب و محبوب سنخيتى بالفطرة الاولى هست ، كه موجب محبّت است . و بعد از آن كه بالفطرة الثانية محب يكدل و يك قبله و يك رو شد با محبوب ، و متخلَّق و متحقق شد به خلق او و تحقق او ، دويى نماند در نظر شهود . اين است كه : متحد جانهاى شيران خداست ( ( 2686 ) ) گفت كاى يار عزيز مهر كار * من ندارم بىرخت يك دم قرار ن 1173 19 - ك 392 8 كار : به كاف فارسى ، از حروف دالَّهء بر دارايى است ، چون خدمتكار و پرهيزكار . ( ( 2687 ) ) روز نور و مكسب و تابم تويى * شب قرار و سلوت و خوابم تويى ن 1173 20 - ك 392 8 تابم : به تاء مثناة فوق ، تواناييم .

--> ( 1 ) قرآن كريم ، سورهء زمر ، آيهء 5 . .